Δίχως πυξίδα

μνήμη Αργύρη Χιόνη

Δεν ξέρω πώς να περιγράψω την ομίχλη
που σε σκεπάζει σήμερα
τη δύσκολη αναπνοή σου
το πάγωμα του κήπου σου.

Άσπρα μπαμπάκια γύρω σου
                                   οι πέτρες
και πώς να καθαρίσεις το χωράφι
                                 χωρίς αξίνες,
δεν πήρες τίποτα μαζί σου
έστω τα απαραίτητα.

Εσύ που ξέρεις όλους τους τρόπους
να ανασταίνεις τα φυτά
τις λέξεις να καλλιεργείς με επιμέλεια
δεν πρόφτασες την ξαφνική κακοκαιρία
τον βίαιο αέρα που σε σήκωσε.

Δίχως πυξίδα ανέβηκες σε βροχερόν
                                    ορίζοντα μόνος
κι ούτ' ένας φθόγγος γνώριμος
μια πρόταση να μεταφράσεις.

Σε άγνωστη πατρίδα ξενιτεύτηκες.

Χριστούγεννα 2011

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Ο χρόνος τότε, 2013

Ταχυδακτυλουργός

Δύσκολο πέταγμα η ποίηση
κι εγώ δεν άφηνα να ανοίξουν
                         τα φτερά μου.

Κρατούσα σκορπισμένα φύλλα
λαγούς μικρούς μες στο σαλόνι μου.

Έπαιζε μόνη της η μπάντα,
στις επετείους άνοιγα δειλά
                                      τα μάτια
χωράφια με ελιές σκίαζαν
                            το καπέλο μου    
μια κούνια με παρέδινε στο χάος.

Έτσι, με ψίχουλα μεγάλωνα
κάνοντας ακροβατικά
κέρδιζα το ψωμί μου.

Γι' αυτό φοβάμαι από τότε
                                  τις ευθείες
το τέλος του ορίζοντα
το γρήγορο ξεθώριασμα του άσπρου.

Τώρα, σε γέφυρες κουρνιάζω
σε ξεραμένους ποταμούς.

Να 'χω κι εγώ
ένα δικό μου τίποτα.

Αύγουστος 2009

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Ο χρόνος τότε, 2013

Κάλεσμα

Ανθίζει χλόη σ' έναν ουρανό
κι εσύ ξυπνάς σ' άλλα κρεβάτια.

Τις νύχτες ανταλλάσσω γράμματα
σε ξένες γλώσσες μεταφράζω τη ζωή μου.

Με προσκαλεί ένας πορτιέρης
μοιράζει δωρεάν ξενάγηση.
Μα πνίγομαι σε θολά νερά.

Έλα να με τραβήξεις από δω
δεν έχω συνηθίσει τα ταξίδια.
Κι αυτή η θάλασσα με πρόδωσε
έγινε λίμνη
ποτάμι που ναρκώνει τις πληγές
παλιός αιθέρας με υπνώνει.

Έλα.
Δεν ξέρεις σε τι βάθος ζω.
Πόσο με πλησιάζει το σκοτάδι.

Ιούλιος 2010

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Ο χρόνος τότε, 2013

Βαθιά σκαλίσματα

Η ερημιά
είν' ένας τόπος κοντινός
ένα πηγάδι άδειο.

Είναι ξεκρέμαστο πουκάμισο
που δε φοριέται πια
πόρτα που εφαγώθηκε
απ' τους βοριάδες
ξεφλουδισμένα δάχτυλα
επάνω σε θωπείες
βαθιά σκαλίσματα στο χώμα
που όμως δε φυτρώσανε.

Φεγγάρια νόθα των καιρών
καντήλια στραγγισμένα.

Όλο το λάδι το κατάπιε η σιωπή.

Απρίλιος 2009

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Ο χρόνος τότε, 2013

Ο τόπος σου τώρα

Στον πατέρα μου

Δεν ξέρω 
πού σε βρίσκει 
ο καιρός
και διαρκώς
μακραίνεις.

Έσβησε
το κεράκι σου
με τόσα
φυσήματα,

τρόχισε 
τη ζωή σου
το άγνωστο.

Όσα λουλούδια
κι αν σου φέρω
μαραίνονται

δε βρίσκει χώμα
η ρίζα,
μπετόν και 
μάρμαρο 
το τόπος σου
τώρα.

Κι αν σου μιλώ 
με συλλαβές
αν κόβω λέξεις
είναι γιατί 
δεν ξέρει ο πόνος
από γραμματικές 
κι ορθογραφίες.

Δε θέλει
λόγια περιττά. 

Μάρτιος 2008

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Σε ξένο ουρανό, 2011
Ενότητα :Eπτά λόγοι αποχαιρετισμού

Της σελήνης

Τόπι λευκό τσέρκι της νύχτας
απόλαυσε απόψε
το στρογγυλό σου
πρόσωπο.

Αύριο θ' αρχίσει
να μικραίνει,
θα τρίβεται σαν σκόνη
η παρειά σου 
θα πέφτει στο κενό.

Η λάμψη σου 
θα φεύγει κάθε 
βράδυ
όλο και πιο πολύ
το κοίλο 
θα σε νέμεται

ώσπου μια νύχτα
θα χαθείς τελείως.
Μόλις ένα περίγραμμα
κι αυτό μισό
θα μας θυμίζει 
πως υπήρξες. 

Μα εσύ
που ξέρεις
από θαύματα
να στερεώνεις μνήμες
να μην αφήνεις
αναπάντητα ερωτήματα,
θα ξαναρθείς.

Σιγά-σιγά
θα χτίσεις πάλι
τη μορφή σου.

Με σκιές
με βαθουλώματα
με όλα σου τα 
τραύματα
θα μας επικυρώσεις
πως ανέγγιχτος
δεν πέρασε κανένας
απ' αυτό τον κόσμο.

Ιούνιος 2008

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Σε ξένο ουρανό, 2011

Μαθητεία

Ας έχουν άλλοι
μύθους να 
προτάξουν
κι αποφθέγματα.

Εμένα 
μου ιστόρησαν 
το χρόνο 
τα βουνά

η μυρωδιά 
του θυμαριού
με μύησε
στα όνειρα

κόκκινες φέτες
γης
μου έδινε
η γιαγιά 
όταν πεινούσα

κάτω από παλιές
ελιές
μαθήτευσα 
τα μεσημέρια.

Έχω στα 
χέρια μου
αφή από φτερά

με τη βροχή
να ρίχνει
προκηρύξεις
έμαθα να
συντάσσω γράμματα

να γράφω πάνω
στις πλαγιές
πέρδικες και 
κοτσύφια.

Σε πέτρες 
να ορθογραφώ
την άνοιξη. 

Απρίλιος 2008

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Σε ξένο ουρανό, 2011

Μόνον οι λέξεις

Τολμώ να πω
πως γράφω
στίχους.
Πως καταγράφω
την ψυχή μου.

Έχοντας
από μικρή
αποθηκεύσει
λίγα σύννεφα
στην κάμαρά μου
λέω το ταβάνι
ουρανό

ξυπνώ με την οσμή
της καταιγίδας
βρέχομαι και στεγνώνω
διαρκώς.

Δεν υπακούω
στο φαινόμενο
της άμπωτης
όλο πλημμύρες
η ζωή μου,
ανυποχώρητο νερό
βυθός χωρίς ανάσα.

Κύμα τα ρούχα
τα βιβλία μου
σκορπίζονται
εδώ κι εκεί
χάνεται ο ορίζοντας
στο βάθος.

Μόνον οι λέξεις
επιπλέουν.
Τρυπούν με δύναμη
το κέλυφος
βγαίνουν από
τη σκοτεινή σπηλιά

νύμφες ξεπλένουν
τα φτερά τους
αποδημητικά στοιχίζονται
για το ταξίδι.

Διασωθέντες ναυαγοί
στεγάζονται
στα ποιήματά μου.

Νοέμβριος 2008

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Σε ξένο ουρανό, 2011

Εύνοια

Κι αυτό το ποίημα μπορεί
να το 'χω ξαναγράψει.

Δεν θυμάμαι.

Έτσι που
περιστρέφονται
όλα γύρω μου
λέξεις και άνθρωποι
αρχαίες φωνές
μπαίνω κι εγώ
στο γρήγορό τους
πέρασμα

γίνομαι ένα
με τον ίλιγγο
αστραπιαία χάνομαι
στης δίνης τους
τη στρογγυλή
σπηλιά.

Μαζεύω
λιγοστές σταγόνες
απ΄το διάτρητο
παρελθόν
μήπως διασωθεί
ελάχιστη έστω
η εύνοια
που κάποτε
μου χάρισε
ο χρόνος.

Αύγουστος 2008

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Σε ξένο ουρανό, 2011

Το ξέρω

painting by Ettore Aldo del Vega

Το ξέρω
όλο αναβάλλω
τη ζωή μου.

Κι αυτοί οι δρόμοι
που περπάτησα
όλοι οι φίλοι
που μαζί τους
πέρασα
ώρες και ώρες
όλοι οι εχθροί
που δεν τους
γνώρισα
κάνανε λάθος.

Εγώ δεν έμαθα
να περπατώ ακόμα
δεν ξέρω
να προφέρω λέξεις.

Είμαι σκιά
που πάνω της
έχτισαν το
ανάστημά μου
χαντάκι που το
προσπεράσαν
δέντρο που δεν το
κατοικήσανε πουλιά.

Δοχείο
που χρόνια
αδειάζει το
νερό του
ξεραίνει τα λουλούδια
που έχει μέσα του.

Νοέμβριος 2007

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Σε ξένο ουρανό, 2011

Άτιτλο (Όλο και πιο σπάνια ...)

painting by Frida Kahlo

Όλο και πιο σπάνιασε επισκέπτομαι.

Προτιμώ να περνώ
απέξω τα μεσημέρια
με τον ήλιο
που ξεθώριασε
τη φωτογραφία σου.

Δε φρόντισα 
να την απεικονίσω
στο μάρμαρο
να με κοιτάζεις
επ' αόριστον,
και τώρα κάθε λεπτό
χάνεις και κάτι
από τα αποτυπώματά σου.

Φαίνεται 
η παράταση χάριτος
έληξε και για τους ΄δύο. 
Όλο πιο συχνά 
γίνεσαι λύκος
και ορμάς τις νύχτες
στο φοβισμένο μου
παρελθόν.

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Εδώ στο λίγο, 2007

Άτιτλο (Αγαπητέ κύριε διευθυντή ...)

painting by Rene Magritte

Αγαπητέ κύριε διευθυντή
της εφημερίδας
σας στέλνω δέμα τυλιγμένο 
τη ζωή μου,
βέβαια δεν ξέρω πόσο χώρο 
θα πιάσει δίπλα
στα καλοδεμένα
χρωματιστά χαρτιά
που έχετε συλλέξει 
με τις ζωές των άλλων.

Η δική μου ζωή
προεξέχει από παντού
και φαντάζομαι 
δε θα χωράει 
στα καλλιγραφικά σας
στις στενές στήλες
των σελίδων σας.

Είναι και κάτι άλλο,
κάθε τόσο πρέπει 
να αλλάζετε 
το περιτύλιγμα.

Μια κρυφή υγρασία 
κόκκινη
ανάβει ξαφνικά 
και ποτίζει τις λέξεις
με αίμα.

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Εδώ στο λίγο, 2007

Άτιτλο (Δεν χωράω πουθενά ...)

Δεν χωράω πουθενά. 
Το σπίτι από νωρίς
κλείνει τα παράθυρα
κλείνει το φως,
ανατέλλει μια νύχτα
που δεν ξέρω 
να την περπατήσω.

Γλιστρώ στις λέξεις
πέφτουν κομμάτια κίτρινα
από το παρελθόν
τότε που προετοίμαζα 
μικρά βήματα 
για να σε φτάσω
τότε που το ελάχιστο
γινόταν χάρτης
και με πήγαινε 
στις μικρές κουκκίδες 
των πόλεων. 

Τώρα ταξιδεύω 
λαθρεπιβάτης

σε ξένα ταξίδια 
εξαργυρώνω μετάλλια 
απονομής χάριτος.

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Εδώ στο λίγο, 2007

Άτιτλο (Έχω μια θλίψη από πάγο ...)

Έχω μια θλίψη
από πάγο
μια κουκκίδα πάνω
στο δέρμα
που αποσιωπάται
μια μεταλλική μοναξιά
πράσινη
όπως τα καράβια.

Γυαλίζει σκοτάδι
τρίζουν
οι μισάνοιχτοι φόβοι
στο βυθό
ψάχνω το κλειδί
ν' ανοίξω τις λέξεις
πέφτουν και σπάνε
σαν ρόδια
γίνονται συλλαβές
δεν μπορώ να μιλήσω.

Ιανουάριος 2005

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Τώρα αίμα, 2005

Άτιτλο (Κοφτές λεξεις που έχει ο θάνατος ...)

Κοφτές λέξεις που έχει
ο θάνατος
μικρές ανάσες
να τον ιστορούνε.

Πέφτουνε σαν απότομη
βροχή
σαν πουλιά που τα βρήκε
η σφαίρα
και δεν πρόλαβαν
να πετάξουν παραπέρα
ένα βήμα να φύγουν
από τη σκοτεινή του
διάρκεια.

Μεγάλη Παρασκευή 2005

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Τώρα αίμα, 2005

Άτιτλο (Δρόμος χωρίς κέλυφος ...)

art by Tom Mosack

Δρόμος χωρίς κέλυφος
γυμνός χειμώνας γλιστράει
από τα μάτια σου
πέφτουν χωρίς βάρος οι λέξεις.

Δεν έμαθες ποτέ γραμματική
τα ουσιαστικά και τα χωρίς ουσία
λόγια των ανθρώπων
οι προθέσεις σου άγνωστες
σχίζουν τις ώρες ως το βράδυ.

Πάλι θα δεις στον ύπνο σου χαρτιά
θα συμπληρώνεις άγραφες αιτήσεις
με κόκκινο μελάνι, θα ζητάς επιστροφή
να σου ανοίξουν τις πόρτες.

Πώς βρέθηκες εδώ στην ερημιά
σε νωπές υδατογραφίες να βουλιάζεις
τρίβεις το πάτωμα να φύγει η σκουριά
τόσα χρόνια δεν έβλεπες τα σημάδια
ξένα πατήματα πάνω στο σώμα σου
έγραφαν ρυτίδες.

Τατουάζ με γυμνά σπαθιά
κόβουν ακόμα κάθε μέρα
την ανάσα σου.

Ιανουάριος 2002

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Τώρα αίμα, 2005

Άτιτλο (Εγώ θα κρατήσω τις φωτογραφίες ...)

Εγώ θα κρατήσω τις φωτογραφίες.
Το ελάχιστο κλικ που εισχωρεί
στη μνήμη
καθώς γυρίζεις το κεφάλι.

Είναι ο χρόνος πικρός όταν
ανοίγει προς τα πίσω.
Δεν σου χαρίζει ένα λεπτό
παραπάνω
να κάνεις μια άλλη κίνηση
μια στροφή των χεριών
ένα αθόρυβο πέρασμα
στη διάρκεια.

Ν' αλλάξεις τη ζωή σου εκεί
στα 9 Χ 12 εκατοστά
μιας συνηθισμένης ημέρας.

30-31/1/2000

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Πλανόδιος άνεμος, 2000

Άτιτλο (Είναι μια πληγή ...)

στη μητέρα μου

Είναι μια πληγή
κάτω απ' το δέρμα μου
που δεν λέει να κλείσει.
Μια κάμαρα χλωμή
που κάθεσαι και με κοιτάζεις.
Ανοίγεις τα μάτια
προς το μέρος μου
και σωπαίνεις.

Ώρες διαρκεί η σκηνή
αιώνες στέκομαι μπροστά σου
και περιμένω να γελάσεις.
Να βρω τον δρόμο προς τα έξω
την πόρτα της επιστροφής
τη θάλασσα με τα κρυφά καράβια
να περάσω.
Ν' αφήσω λάφυρα στη μνήμη
τα μεσημέρια
τάμα παλιό να φέρω που το ξέχασα.
Όλα τα χρέη μου να σου πληρώσω.

Είναι ακριβή η αγάπη σου.

25/4/1999

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Πλανόδιος άνεμος, 2000

Άτιτλο (Κάποτε έσπασε η φωνή σου ...)

Domain Arnheim, Rene Magritte

Κάποτε έσπασε η φωνή σου.
Βγήκαν στον δρόμο στρογγυλά φωνήεντα.
Βάρυναν οι μέρες.
Τώρα μοιράζεις φθόγγους στους περαστικούς.
Ίχνη της πρώτης σου ζωής τους λες
να σε πιστέψουν πως χρόνια πριν
κρατούσες όνειρα
έβαφες εαρινές σημαίες.
Αληθινά καράβια ανέμιζαν την σκιά σου
στην θάλασσα.
Ύστερα ήρθαν ασύντακτα αγγελτήρια πνιγμών
Χρησμοί από μακρινά μαντεία
βυθίστηκαν στον ύπνο σου
και κάθε βράδυ χάνεις τον δρόμο.

Δεκέμβριος 1992

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Τις νύχτες που κατεβαίνω, 1998

Άτιτλο (Το ρήμα υπάρχω είναι θάλασσα ...)

 The seducer, lithograph Rene Magritte

Το ρήμα υπάρχω είναι θάλασσα
που πλέουν πάνω της καράβια
το ύψιλον, το άλφα, το ωμέγα.
Εκεί που αμέριμνος κοιτάζεις
τα κύματα
τους τρυφερούς κλυδωνισμούς
έρχονται αθόρυβα οι ύφαλοι
το πι, το ρω, το χι
σκοντάφτουν στην καρίνα τους
και γρήγορα
με το ανυπολόγιστο βάρος τους
τραβούν τα πλοία προς τα κάτω
σκεπάζουν με νερό
τις απαλές καμπύλες
των εκπλήξεων.
Τα μικρά διακεκομμένα
επιφωνήματα.

Φεβρουάριος 1992

Ελένη Μαρινάκη
από τη συλλογή Τις νύχτες που κατεβαίνω, 1998