Η δικαιοσύνη είναι μια ζεστή καρδιά

Μια και αναφέραμε διάφορα ενδιαφέροντα γεγονότα για τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, που προκάλεσαν συζητήσεις, ας προσθέσουμε και ένα ακόμη. Την ομιλία του Juan Garcia Oliver, ηγέτη των αναρχικών και υπουργού δικαιοσύνης, την 3η Ιανουαρίου του 1937, όταν οι αναρχικοί πήραν μέρος απρόθυμα στην κυβέρνηση συνασπισμού των δημοκρατικών δυνάμεων. Την πιο εκπληκτική ομιλία υπουργού δικαιοσύνης στην ιστορία :

Η δικαιοσύνη πρέπει να είναι καυτή, η δικαιοσύνη πρέπει να είναι ζωντανή, η δικαιοσύνη δεν μπορεί να περιορίζεται στα όρια ενός επαγγέλματος. Δεν είναι ότι σαφώς περιφρονούμε τα βιβλία και τους δικηγόρους. Είναι όμως γεγονός ότι είχαμε έναν υπερβολικά μεγάλο αριθμό δικηγόρων. Όταν οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων γίνουν όπως πρέπει να είναι, δεν θα υπάρχει ανάγκη να κλέβει κανείς και να σκοτώνει. Για πρώτη φορά, ας παραδεχτούμε ότι, εδώ στην Ισπανία, ο κοινός εγκληματίας δεν είναι εχθρός της κοινωνίας. Πιθανότατα είναι θύμα της κοινωνίας. Ποιος τολμά να πει ότι δεν θα βγει έξω να κλέψει, εάν τον υποχρεώσει η ανάγκη να θρέψει τα παιδιά του και τον εαυτό του; Μην νομίσετε ότι υπερασπίζομαι την κλοπή. Η καταγωγή του ανθρώπου όμως, δεν είναι τελικά από τον θεό αλλά από τη σπηλιά, από το θηρίο. Πιστεύω ακράδαντα ότι η δικαιοσύνη είναι μια τόσο φευγαλέα έννοια που, για να την ερμηνεύσει κανείς, αρκεί να έχει καρδιά.

Hugh Thomas, Ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος (1936-1939), 1961