Έκλεισε και η Πυξίδα

Έκλεισε, είπαμε, το καφέ Ζουρνάλ
Έκλεισε δίπλα και η Πυξίδα

Η Ράνια που αγωνιζόταν
                            να την κρατήσει
με νύχια και με δόντια
μκρή παλεύοντας με τους
                           μεγάλους της δουλειάς
έλαβε απρόσμενα
            τελειωτικό χτύπημα
από ασυνείδητο γιατρό...

Τόσα χαμόγελα καθημερινά
             περνώντας από 'κει
τόσες καλημέρες
τόση εκατέρωθεν συμπάθεια
για τα ειπωμένα και
                             τα ανείπωτα
με την ίδια και τη φίλη της.

Τέλος οι παραγγελίες
                              των βιβλιων,

Τέλος το βιβλίο μου
                          στην βιτρίνα
με την γαλαζια τουλίπα
           περιποιημένο, τυλιγμένο
ίδια στο χρώμα του εξωφύλλου

Το βιβλιοπωλείο Πυξίδα έκλεισε.


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Παρουσίες-Απουσίες (καλοκαίρι 2014)
Ενότητα Η γειτονιά
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα (1981-2015), 2015

Κατακόμβη

Κατακόμβη σκοτεινή
των πρώτων χρόνων

Σκληρή έπαρση, μετά,
και συντριβή των θείων

Δάση και ξέφωτα
αδιάβατα από ξερόκλαδα

Ο ξενώνας του χωριού αντίξοος
Τα δωμάτιά του πνιγηρά

Κυλά πηχτό
το αίμα απ' το φεγγάρι


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Κατακόμβη, 2004
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα (1981-2015), 2015
 

Κρυφή γωνιά

Χώνομαι  στην κρυφή γωνιά μου
οι σταγόνες το μελάνι
παίζουν με τις αμφιβολίες
κυκλοφορούν ανθισμένες σιωπές
καταβυθίσεις και ανυψώσεις
επιχειρούν να ανασύρουν τα αισθήματα
οι αναμνήσεις πλέκουν τον ιστό τους
γύρω από λέξεις βαπτισμένες στην κατάνυξη
οι σκέψεις στροβιλίζονται στην αναμονή σου
η κάθαρση λάμπει πρωινό αστέρι
ο κίνδυνος φτερουγίζει γύρω
πυραμίδα ο φόβος βάφει τα μέλη μου

και γλιστρώ στο κενό αέρος
τυλιγμένη στη στολή του αστροναύτη
ίσια στη μαύρη τρύπα του σύμπαντος


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Μυστική Διαδρομή (1996-1998)
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα (1981-2015), 2015
 

Ηλεκτρική εκκένωση

Με διαπερνάς σαν ελαφριά ηλεκτρική εκκένωση
που στο τέλος με αφήνει εξαντλημένη
Την μετατρέπω σε όνειρο βαθύ
όπου κρατώντας σε απ' το χέρι
βαδίζουμε μέσα στην πυρά
και γύρω μας σφυρηλατούνται στίχοι
που διηγούνται τη δοκιμασία μας

Ξυπνώντας βρίσκομαι σε κόσμο
όπου το πέρασμά σου σπινθηρίζει πυγολαμπίδα
Στ' αυτιά μου εκείνη η αφήγηση
εξακολουθεί να με μαγεύει

γύρω τα πράγματα είναι τα ίδια
μέσα μου όμως γη και ουρανός είναι ακόμη ένα


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Ριψοκίνδυνη άνοιξη (1994-1997)
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα (1981-2015), 2015

Η νύχτα χαμηλώνει το φεγγάρι

Δεν βρίσκω τον εαυτό μου
μέσα από τα λόγια μου,
η νύχτα χαμηλώνει το φεγγάρι

κλείνουν κι ανοίγουν
οι παλάμες των χεριών
γύρω από την πέννα μου
μα ο στίχος με αρνείται

τα φώτα αναβοσβήνουν στον ορίζοντα
κι ο δρόμος πέρα προχωράει δαιδαλώδης

Η πολιτεία ήσυχη απλώνεται
στον ύπνο αφημένη
κι η νύχτα η πολυπλόκαμη
σκεπάζει και χαϊδεύει τα όνειρα
τους πόνους και τα δάκρυά μας


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Ριψοκίνδυνη άνοιξη (1994-1997)
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα (1981-2015), 2015

 

Το εξοχικό μας

                            Στην μητέρα μου


Πέρασα από το εξοχικό μας
                             σήμερα.
Τόσες αναμνήσεις παιδιόθεν.

Στον κήπο
           ο γερο-πλάτανος εκεί
                             με τη σκιά
             και τη δροσιά του
πλατανάκι στα παιδικά χρόνια.

Οι φλαμουριές τεράστιες
η συκιά, η κερασιά,
                               η καρυδιά
οι ευκάλυπτοι, τα πεύκα,
οι ιτιές, οι ροδοδάφνες
           όλα στη θέση τους.

Το σπίτι, έρημο.

Με πόσα όνειρα το χτίσαμε,
κάτι λίγα καλοκαίρια
                              πόσο το χαρήκαμε ...

Τώρα κλειστό,
           αραχνιασμένο.

Μπήκα μια στιγμή
τα έπιπλα σκεπασμένα
                           με σεντόνια,
το μαγιό της μητέρας,
                           λερωμένο,
δεν θα το φορέσει ποτέ πια.

Δυο φορές σταυροκοπήθηκα.
Μια μέσα
              μια απέξω.

Πήρα ένα ρούχο
           κι έφυγα.


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Παρουσίες - Απουσίες, 2014
Ενότητα : To εξοχικό

Εποχή

Η εποχή μας
                    η χιλιοκατηγορημένη
με τις κρίσεις οικονομίας και αξιών
έχει κάποια καλά. 

Πόσοι θα ήτανε
                       σε άσυλα
χωρίς ψυχοθεραπευτές και φάρμακα.

Πόσοι θα πέθαιναν
                     από υπέρταση
           σάκχαρο
                καρδιά
                    εγκεφαλικά.

Ακόμη θα υπήρχαν
                     αγράμματοι ολότελα
να σκάβουν τα χωράφια τους
          με το άροτρο.
Οι νέοι που τώρα
δουλεύουν σερβιτόροι, πωλητές
θα το 'καναν με γνώσεις
        μονάχα δημοτικού.

Οι συγγραφείς
          θα διόρθωναν χειρόγραφα
με το μολύβι
θ' αντέγραφαν τις διορθώσεις
                    ξανά και ξανά.

Οι τυπογράφοι θ' άλλαζαν  
μία μία τις ψηφίδες με τα γράμματα
                     χειρωνακτικά.

Περισσότεροι από σήμερα
          - ακόμη χειρότερο-
θα πίναν βρώμικο νερό
και θα 'τρωγαν μόνον πατάτες.

Τα κορίτσια θα 'μεναν
                           παγιδευμένα
με τον σύζυγο και τα παιδιά τους
χωρίς καμία άλλη ασχολία
                             εξόν οικιακά.

Οι επιστήμονες
θα παιδεύονταν στη δουλειά τους
χωρίς το διαδίκτυο.

Μεγάλα πνεύματα
θα χάνονταν απ' τη ζωή
απ' τα τριάντα, τα σαράντα,
                              τα πενήντα τους.

Έχει η εποχή μας
κι αυτή κάποια καλά ...


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Παρουσίες - Απουσίες, 2014
Ενότητα : Για την εποχή μας

Η ψυχαναλύτριά μου

Georges Braque - Figure

Η ψυχαναλύτριά μου
η όμορφη με το άσπρο δέρμα
και τα καστανά, ίσια, καρέ μαλλιά

μου τα λέει μια έτσι
                         μια αλλιώς

κι εγώ θυμώνω
                      μα το κρύβω
για να γράψω και 
                        να μη με εγκαταλείψει
να με στείλει αλλού ...

Στα έξι χρόνια την 
                        περάσαμε τη κρίση μας.
Αλλά το 'χω για σκοπό ζωής
                      να μην της φύγω
μια που μου ξανάδωσε φωνή
και μ' έσωσε από 
                         αυτοκτονίες φανταστικές.

Και γιατί, την αγαπώ ...

Θες που ανέχτηκε τις
                      σεξουαλικές μου προτιμήσεις
θες γιατί μου μιλάει πότε-πότε
                        για τον εαυτό της
την τέχνη και τα γράμματα
για κοινωνικά
πολιτικά
για φεμινιστικά και άλλα
θες γιατί με αφήνει
-νομίζω της αρέσει-
να της διαβάζω ποιήματα
δικά μου κι αλλωνών

μα και γιατί μου διαβάζει
εκείνη κάπου-κάπου
ωραία αποσπάσματα

θες γιατί έχει
                       ευφράδεια μεγάλη.

Θες - και κυρίως - που
            κατάλαβε τον πόνο
                             μου για την μητέρα:

Πάνω από μιάμιση δεκαετία
αγωνίζομαι με χίλιους τρόπους
να την προστατέψω από 
                                  τον θάνατο

πότε με τους γιατρούς
πότε με τα λογάκια μου
πότε - παλιότερα -
          με τις βολτούλες μας
πότε με τα ποιήματα πια
          που της διαβάζω
των μεγάλων ποιητών.

Ας είναι ενενήντα έξι
ας έχει άνοια σε στάδιο
                                 τελικό ...

Τόσα μου έδωσε:
ταλέντο, θέληση, σπουδές
και προπαντός αγάπη.

Σαν την ψυχαναλύτριά μου
πότε αυστηρή πότε
                                     γλυκιά και τρυφερή.

Μοιάζουν οι γυναίκες 
                                   της ζωής μου.
Όλο αγάπη κι όλο αντιφάσεις ...


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Παρουσίες-Απουσίες, 2014
Ενότητα : Οι γιατροί μου

Έκλεισε το Καφέ Ζουρνάλ

Την κυρία Όλγα
        πρόσφυγα από το Ουζμπεκιστάν
που μου σέρβιρε τον καφέ
              στις οκτώ το πρωί
        αλλά όχι νωρίτερα

την Ρούλα, χήρα σαράντα χρονών
          με δυο παιδιά

την Τζούλια, την χαρούμενη,
              από το Καζακστάν
- σπούδαζε τουριστικά επαγγέλματα-

την Έλλη με την μακριά
              ολόσγουρη κόμη
που μου 'φερνε τις ελίτσες με το ποτό

την Ξανθίππη, το αφεντικό,
- όλοι την αγαπούσαν κι
               όλοι την φοβόνταν-

την Ελένη, την κουνιστή που κοίταζε
         πώς θα πάρει πουρμπουάρ
τον ευγενή Βαγγέλη
       όμορφο μελαχρινό

την Μαρία την μικρή χαριτωμένη
          - θα σπούδαζε θέατρο-
και τον αδελφό της τον ακόμα πιο
         μικρό, μαθητής, γαρ,
που χαιρετούσε φασιστικά
       μολονότι γλυκός και τρυφερός

όλους αυτούς τους έχασα
       όταν το Ζουρνάλ
όπου περνούσα τα καλοκαίρια μου
      και τους χειμώνες μου
έκλεισε ...


Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Παρουσίες-Απουσίες, 2014
Ενότητα : Η γειτονιά

Δωρικό

Κυκλικές αμφιθυμίες
ξυπνούν την κόλαση μέσα μου

Απ' όπου κι αν πάω να κρατηθώ
το υποστύλωμα σωριάζεται

Αναζητώ να εστιάσω
σε κάτι που διαρκεί

Λόγια απλά και δωρικά
τέλος με διασώζουν

Όμως τίποτε δεν έχει τελειώσει
Η κόλαση ξανάρχεται
Ευφυή τεχνάσμα επινοώ
για να γλυτώσω

Δεν υπάρχει απάντηση
στη θύελλα των καιρών

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Δωρικά, 2010

Στον ύπνο της Αφροδίτης

(έργο του Ντίνου Παπασπύρου)

Ελαφροκίνησε την άκρη
των δαχτύλων του ποδιού
κι έχυσε μέσα μου τον έρωτα
επάνω που κοιμόταν

το ανάκτορο του στήθους της
ανέμισε απ' την αναπνοή της

ανοίγοντας τα βλέφαρα γίναν λουλούδια οι πέτρες

έγινα δύτης στον ωκεανό της ομορφιάς
κι ο αφρός της επιφάνειας
τραγούδησε το όνομα
Αφροδίτη

αγγίζοντας τα βάθος του κορμιού της
υψώθηκα
ως το μελάνι της γραφής

το τίναγμα του κεφαλιού της
μου υποσχέθηκε
μολύβι από τα βλέφαρά της

σταλαγματιές από τα μάτια της
στεριώσανε έναν σταλακτίτη

ανηφορίζοντας την απορία μου
την έσφιξα στην αγκαλιά μου

κι απ' την ανάσα της
απελευθέρωσα φιλιά

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Δωρικά, 2010
(αναθεωρημένη μορφή από τη συλλογή
Στον ύπνο της Αφροδίτης (1986 - 1990)

Υπόγεια ρεύματα

Στη μνήμη του Τηλέμαχου Αλαβέρα

Ξημέρωσε δύσκολη μέρα
Το δάκρυ στάθηκε στα βλέφαρα

Άνοιξε η καταπακτή
Δέχθηκε το σώμα του

Κάτω απ' τις πύλες της αβύσσου
υπόγεια ρεύματα κυλούν
Λιποψυχία και θάρρος
κονταροχτυπιούνται ανελέητα

Το περιτύλιγμα της σιωπής
γεμάτο ρωγμές, ενώ

το κράμα των συναισθημάτων
φέρνει εξελίξεις απρόβλεπτες
και η προσμονή μιας ανάτασης
τσακίζει τα φτερά της
στους βράχους της θάλασσας

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Υπόγεια ρεύματα (2008)

Ταξίδι

(έργο του Ντίνου Παπασπύρου)

Τι ωραίο θα ήταν το ταξίδι
αν το αποτολμούσα
θα μ' έφερνε σε κόσμους μαγικούς
μακριά από τον τόπο του μαρτυρίου
θα κολυμπούσα σε πλατειά θάλασσα
μ' ανοιχτόν ορίζοντα
μικρές χαρές θα κεντούσαν πλατύφυλλα λουλούδια
στον καμβά των ημερών μου
θα ξάπλωνα στην αμμουδιά
κάτω απ' τον λαμπρό ήλιο
θα κυκλοφορούσα σε δρόμους
γεμάτους εκπλήξεις
κα παρουσίες που θα μου μιλούσαν
σε γλώσσα με ήχους μουσικούς και λεπτεπίλεπτους

πορφυρούς σαν την χλαμύδα
που το όνειρο τύλιξε στους ώμους μου

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Θέατρο σκιών (1997 - 1999)
ενότητα Κυκλώματα της μνήμης

Ομίχλες

(έργο του Ντίνου Παπασπύρου)

Γυρίζω και ξαναγυρίζω στον τόπο
που με πρωτοάγγιξε η ανάσα σου
κυκλοφορώ στα δάση σου
που κυκλώνουν τις πεδιάδες μου και τα ποτάμια
με τους αβυσσαλέους καταρράκτες της οργής
τα καμμένα σπαρτά μου
τις γυμνές μου ρίζες
που έχουν απανθρακωθεί

Ταξιδεύω τις σκέψεις μου στη χώρα σου
στη δική σου βλάστηση
την περιγράφω να οργιάζει
να πνίγει την αμφιβολία
να πανηγυρίζει την εξάπλωσή της με γλυκύτητα
ν' αποδεσμεύει στους αιθέρες
το τραγούδι του αηδονιού

κι ομίχλες
που προσφέρονται στο φως
να τις διαπεράσει και να λάμψουν

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Επικίνδυνη άνοιξη (1994 - 1997)

Ρήμα το ρήμα

Γυρνώ σελίδα να μη βλέπω
τα γράμματα στις προηγούμενες τ' αραδιασμένα
καινούρια αρχή
για να νομίζω πως θα κάνω

την κρίσιμη στιγμή να αποφύγω

Να νιώσω μέσα μου
δυνάμεις να βλασταίνουν
ανθούς και φύλλα
οι πονεμένες ρίζες μου να τρέφουν

Ρήμα το ρήμα
ταιριάζοντας τη λέξη με τη λέξη
ξαναγεννιέται θαρρετή η φωνή μου
κι ας κόβει ο λυγμός
τις συλλαβές μου

Βηματισμοί που φέρνουν κύκλους
μ' ατσάλι θέλουν να ζυμώσουν την ψυχή μου

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Ριψοκίνδυνη άνοιξη (1994-1997)

Τοπίο της νύχτας (Ι)

Λουλούδια κι άνεμος
με συνεπαίρνουν

με τις αμίλητες φιγούρες
μέσ' στο σκοτάδι ν' αναδεύουν

Στιγμές - στιγμές
αντιπαρέρχομαι τα λόγια
που σαλεύουν μέσα μου

στιγμές - στιγμές
το άρωμά τους αναπνέω

και μεγεθύνομαι

μέσα μου μεγεθύνομαι
και ψαύω τις πληγές μου

Ένα αστέρι παρακολουθώ
ένα αστέρι αγγίζω

που με κοιτά
και το κοιτώ

που με ρωτά
και το ρωτώ

εκείνο πάνω σε περιστροφές
κι εγώ στο παραμιλητό μου

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Νυχτερινή γραφή (1991 - 1994)

Τρέμοντας η σιωπή

Τρεμάμενα τα γράμματα
μέσ' στη σελίδα μου

σαν φλόγα όταν φυσάει

σαν την ψυχή
σαν την ελπίδα
σαν τον πόνο μου

σαν φύλλα δέντρου
εκτεθειμένα στο μπουρίνι

καράβι
σε κύμα πολεμόχαρο
αφρισμένου ωκεανού

Σαν τη φωνή
που πολεμάει ν' ακουστεί
ο μέσα σπαραγμός της

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Αναλαμπές σωμάτων (1981 - 1991)
ενότητα Σφρίγος βελούδινο

Μοναχικοί περίπατοι

(έργο του Ντίνου Παπασπύρου)

Μοναχικοί περίπατοι
στην παραλία των λέξεων

οι γλάροι πάνω από τη θάλασσα
κρωγμοί
λόγια ανείπωτα
που έχουν έτσι μετεμψυχωθεί

κι άλλα που έχουνε μεταναστεύσει
σε κλίματα θερμά
σε ξένους τόπους
απ' όπου ο γυρισμός
είναι σαν χάντρα που ακτινοβολεί
σαν δάκρυ
σαν διαμάντι

σαν πυρσός που σιγοκαίει
μα κινδυνεύει να φουντώσει
σαν χάδι
σα σιωπή

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Στον ύπνο της Αφροδίτης (1986 - 1990)

Κυκλώματα της μνήμης

Οι καρποί του δέντρου μου άγουροι ως τώρα

ξαφνικά κοκκινίζουν

Νομίζω πως θα δω τη σκιά σου

να διαβαίνει βιαστικά το δρόμο

και διαψεύδομαι

Το χαμόγελό σου που με περίμενε

σε κάθε μας συνάντηση

έρχεται μπροστά μου

τα μάτια σου αστράφτουν ξανά

κι ύστερα χάνονται στην ομίχλη

Ξέρω πως δεν θα σε ξαναδώ

Οι κινήσεις μου θα είναι οι ίδιες κάθε μέρα

όπως και πριν

ενώ εσύ θα έχεις τραβήξει το δρόμο σου

Η γνωριμία μας θα στέκεται

σαν καλοπαιγμένη νότα μουσικής

σε κάποιο απ' τα κυκλώματα της μνήμης

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Θέατρο σκιών, 1999

Πηγή: Translatum, Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης

Υπόσχεση

Μέσα από την καταχνιά

όπου βυθίστηκε ο κόσμος

και δεν ήξερες πια αν θα τελειώσει

η αγάπη φωτίζει πάλι τον ουρανό

Κύματα της θάλασσας

φέρνουν στην ακτή το άρωμά της

μυριάδες στίγματα χρωμάτων

κατακλύζουν τον ορίζοντα

Σε βρίσκω ξανά

να έρχεσαι με τον αέρα

της τελευταίας ώρας της μέρας

να πλημμυρίζεις τη στεγνή μου κοίτη

να μου υπόσχεσαι

νύχτες με πλήθος γαλαξίες

Χαρά Χρηστάρα
από τη συλλογή Μυστική δίοδος, 1998

Πηγή: Transatum, Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης