Το πέτρινο σπίτι με τα περιστέρια

Μέσα στο πούσι
έρχεται από πολύ μακριά
δίχως στέγη,
με τα περιστέρια στο γείσο -

είναι το ξυπόλυτο παιδί
με τη σπασμένη φυσαρμόνικα
που περνάει στον δρόμο,

είναι το πέτρινο σπίτι με τ' άδεια
δωμάτια κι οι παράξενες αγελάδες
που έχουν μετακινηθεί
μέσα στην ομίχλη

είναι τα παράθυρα χωρίς
πλαίσιο στο πέτρινο σπίτι
με τα περιστέρια στο γείσο,

είναι το παιδί που δεν βλέπει
με τη φυσαρμόνικα
χωρίς ήχο -

απαγορεύεται η μουσική
και το εμβατήριο της θλίψης
έτσι καθώς διασχίζει τον δρόμο
με το πέτρινο σπίτι
ο μικρός Ζαχαρίας
μόλις δύο ετών,

ενθάδε κείται
στο κοιμητήριο Ριζοκαρπάσου.

6.12.2004

Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Η θλίψη του απογεύματος, 2007,
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα 1964 - 2010, 2011

Έκθετο

Έρχομαι μέσα από σταχτί σύννεφο
και κοράκια σκίζουν την ατμόσφαιρα
ουρλιαχτά τρυπάνε
τη χωρίς σελήνη έρημη νύχτα.
Το ταξίδι της παιδικής  ηλικίας
σε ξυλοπάπουτσα σταματημένο
λυπητερό όνειρο στην παγερή
εγκατάλειψη της πλήξης -
είμαι κόκκινο σημάδι
κόκκινη φλόγα
κατέχω τα μυστικά της ελπίδας
μέσα στην έσχατη απελπισία
είμαι ο μιγάδας άγγελος των φτωχών
ο διαρρήκτης του δημόσιου χρήματος
στα μάτια μου δάκρυα από
την Παλαιστίνη και την Κύπρο
σπαθίζοντας τη βαναυσότητα
των ημερών μου -
είμαι αλήτης απίθανα ωραίος
στη νεκρή πολιτεία των νόμων
ο σαλταδόρος
που με τη σφενδόνη παραβγαίνει στα τανκς.
Είμαι η φωτιά και το σύννεφο
είμαι το άσωτο τραγούδι
που βουίζει στους κροτάφους του χρόνου
σαν εγερτήριο σάλπισμα
η χωρίς αφοσίωση
ελευθερία του ανθρώπου
μέσα στον χρόνο
είμαι τίποτα και όλα
στην ευλογία της ζωής
και στο αγγελικό μονοπάτι
της ύπαρξης.

Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Ο μιγάδας άγγελος, 1980
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα 1964 -2010, 2011

Νεφέλη

Ποια μπόρα σ' έχει ρίξει
μέσα μου
και χρόνο με τον χρόνο ριζώνεις
πιο βαθιά στην κάθε μου ίνα
στο κάθε αιμοσφαίριό μου -
τραγούδι δαιμονισμένο
ανάγλυφη πληγή η αφή σου
στροβιλιζόμενη σκέψη
επίμονα με καθηλώνει,
το πείσμα σου
κάθετος βράχος
που ρίχνεται μέσα στη θάλασσα
τα μάτια σου σε διαστολή
κάτω από κραδασμούς ηλεκτροσόκ
ενεδρεύουν αδυσώπητα
και θλιμμένα το σκοτάδι,
προσποιούμαι τον ανήξερο
ένας αδαής σαλτιμπάγκος
κι η διεισδυτικότητά σου
με ξαφνιάζει
ουρλιάζω στην ανυποψίαστη αίσθηση
της απουσίας σου, 
κάτω από αψίδες μια άχρονης
ελευθερίας μετακινείσαι και
μετατοπίζεσαι μέσα μου κορίτσι
κάτω απ' τις λεύκες αυλής
ερειπωμένου σπιτιού μεταλλάσσοντας
το σκοτάδι σε φως
την οδύνη σε τραγούδι
κρατώντας τα χρόνια της εφηβείας σου
κάτω απ' το χώμα
σε λήκυθο υπόγεια
να τρέχει το αίμα σου
στις φλέβες μου μέσα.

Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Απομαγνητοφώνηση, 1978
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα 1964 - 2010, 2011

Η μάνα μου την άνοιξη

Έτσι καθώς ξεπηδούν
στις πλαγιές μια μια
οι άσπρες σημαδούρες της άνοιξης
η σεπτή σου μορφή
προβάλλει
περιχυμένη φως ιλαρό,
προτομή με δυο δάκρυα
πεταλούδας στα μάτια
απ' τα δακρυγόνα
του χρόνου.

Μάρτης 1977

Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Σχεδόν μηδίζοντες, 1977
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα 1964 - 2010, 2011

Εξάστιχα

Ι

Σαν ένα ιερό εικόνισμα
παρελθόντων αιώνων
σε φυλάσσω στη μνήμη μου
και προσέχω ο χρόνος
να μη σβήσει τα χαρακτηριστικά σου
γνωρίσματα.

ΙΙ

Η μάνα μου βγήκε
στο μπαλκόνι,
ένας άνεμος από τρέμοντα
άστρα την παρέσυρε
και φέγγει στη σκέψη μου
σαν καιόμενη βάτος.

ΙΙΙ

Δεν είμαι τίποτα
παρά μόνο ο αυτοκράτορας
της χαμένης γαλήνης,
ο αυτοκράτορας
μιας ατέλειωτης νύχτας
που δεν ταξιδεύει.

Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Ποιήματα, 1975
Συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα 1964 - 2010, 2011

Ο Σολωμός Σολωμού στη μνήμη μιας γυναίκας

λέξεις που έρχονται σε όνειρο
η μνήμη μιας πατρίδας
σε άλλη εποχή ένα τοπίο ανάγλυφο
χωρίς τη θάλασσα τα όστρακα
κι αυτός με το μονόκλ ακάλυπτος
και το παιδί που σκίζει τη φωτογραφία κλαίγοντας
χωρίς να ξέρει γιατί

είναι λέξεις και λέξεις
γνωστές και άγνωστες που έρχονται
στον ύπνο ύστερα τις ξεχνάς
είναι λέξεις του Σολωμού και του Κάλβου
λατρευτής του ήλιου
και γλυκεία ελπίς
που έρχονται από άλλη γλώσσα
στο Λονδίνο στη Γενεύη
στο Παρίσι και στην Κέρκυρα
όταν στην Αθήνα αργόσχολοι
μελετούν μια ουτοπία

λέξεις που τις βρίσκει κανείς στα λεξικά
λέξεις που τις ακούς στο σινεμά
λέξεις που τις ψιθυρίζει η κυρία Όλγα
για τον Σολωμό Σολωμού
ελευτεριά και θάνατος
που της ήρθε πολύ κρίμα
για τον κυπριώτη
λέξεις που τις πληκτρολογείς στο κινητό
στη μαύρη νύχτα κι έρμη

λέξεις που τις ψιθυρίζουνε διπλωμάτες
για το αναθεματισμένο νησί
λέξεις κοινόχρηστες
νταβατζής κοβάλτιο εξόρυξη
και τραπεζίτες με παρενδυσία

λέξεις πέτρα χρυσή ξερό χορτάρι
στην ολόμαυρη ράχη

Λεύκιος Ζαφειρίου
αδημοσίευτο

Ο Διονύσιος Σολωμός στην Κέρκυρα

Στον Στυλιανό Αλεξίου

Τα βράδια μόνος στο σπίτι
πίνει αψέντι και κρασί.
Κάθεται και γράφει σε χαρτιά λογαριασμών
σε τετράδια και λυτά φύλλα
στίχους στα ελληνικά.
Επιστρέφοντας από τον μοναχικό περίπατο
στη Σπιανάδα, με τ’ άσπρα γάντια
και το ψηλό καπέλο,
σκέφτεται λέξεις στη γλώσσα του.
Σε άλλη γλώσσα προσπαθεί
να δώσει την εικόνα του ποιήματος.
Κι όταν αρχίζει με κάτι γράμματα
δυσλεκτικού παιδιού ανορθόγραφα να γράφει,
καμιά φορά από το τέλος
μιας σελίδας στο τετράδιο,
δεν ξέρει πώς του έρχονται λέξεις και άλλες
λέξεις στα ελληνικά
και πως θυμίζουνε τη μουσική και τη μορφή της.
Μα πιο πολύ τον βασανίζει
πώς θα τελειώσει αυτό το ποίημα
για τη Φραγκίσκα Φραίζερ --

Χτυπούν την πόρτα, θα ’ναι
κάποιος φίλος, αλλά επιμένει
στο φως που τρεμοσβήνει των κεριών να γράφει
στίχους και να βλέπει
πως κρίνους ο λίθος έβγανε και η πέτρα ρόδο.

Λεύκιος Ζαφειρίου
αδημοσίευτο

Δήλωση της μάνας του Γρηγόρη Αυξεντίου λίγο πριν πεθάνει Ή ωδικά πτηνά υπερίπτανται της Αθήνας

Στη μνήμη του Γιώργου Τσικουρή

Δηλώνω υπεύθυνα
πως για το δικό μου χάλι
ευθύνομαι μόνη εγώ
η μαραζωμένη Αντωνού Πιερή Αυξεντίου.
Σε λιβάδια άνυδρα
η απόγνωσή μου σε αόμματης
εποχής εικοσιτετράωρα λάμπει.

Παλιότερα
ο χρόνος σε μυρωμένα γιασεμιά
εκάθετουν και τώρα εννόησα
τι φρίκη ανάγλυφη κουρνιάζει
μέσα μου
καθότι φθόγγοι ξεκολλάνε
από τη γλώσσα μου
Αμμόχωστος
Κερύνεια
Πενταδάκτυλος

Περιστερώνα
Μια Μηλιά
Κυθρέα.

Τι κοτσύφια παρδαλά
μου λέτε πως περνάνε πάνω
απ' την Αθήνα;

Βουλιάζει ο τόπος.

22.6.1983

Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Η θλίψη του απογεύματος, 2007
ενότητα Νερά της Κύπρου ...

Η θλίψη του απογεύματος

Στον Λευτέρη Παπαλεοντίου

Είναι το ρημαγμένο Δημοτικό Σχολείο
στην Αγία Τριάδα
με τις ετοιμόρροπες αίθουσες διδασκαλίας

είναι οι άδειοι μαυροπίνακες
και το πέτρινο σιντριβάνι
χωρίς νερό
στην αυλή του

μόνο ο μικρός ποδηλάτης
ανεβαίνει
στους έρημους δρόμους
πατώντας τα πετάλια του χρόνου
μέσα στη θλίψη του απογεύματος -

πλάι στις ξύλινες αγελάδες
που κρύβουν το ψηφιδωτό δάπεδο
με τα γεωμετρικά σχήματα
και τ΄άνθη από υακίνθους

κανείς δεν το βλέπει
έτσι που ανεβοκατεβαίνει μέσα τους έρημους δρόμους
το παιδί με τα ξανθά μαλλιά
που τ' ανεμίζει
ένας θλιβερός άνεμος

21.1.2005
Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Η θλίψη του απογεύματος, 2007

Στο γκρίζο φως

(έργο του Ντίνου Παπασπύρου)

Ο θρυμματισμένος κόσμος
της Κύπρου
κι οι τελευταίες λέξεις
του Τσέζαρε Παβέζε
«δεν θα ξαναγράψω πια»

Στη Σαλαμίνα και στην Έγκωμη
η κατάστικτη σελήνη
μέσα στην παγωμένη νύχτα,

ανασαίνουμε το σκοτεινό
ρίγος της άνοιξης

11.12.2004
Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Η θλίψη του απογεύματος, 2007
ενότητα Νερά της Κύπρου ...

Βίνσεντ Βαν Γκογκ

"Έργο Ντίνου Παπασπύρου (κολάζ 1976)"

Είναι οι απούλητοι πίνακές του
στο πατρικό σπίτι στη Nuenen
που τους καίνε έμποροι και χρηματιστές,
λίγο πιο πριν στην Αμβέρσα
η Ακαδημία τον υποβιβάζει
στην τάξη των αρχαρίων.
Κοιμάται σε μια καλύβα πάνω σε άχυρα
με τους ανθρακωρύχους
στο Βέλγιο και ονειρεύεται
τη θλίψη της Clasina Maria Hoornik
πόρνης και αλκοολικής –

στη Χάγη θεραπεύεται
από βλεννόρροια σε νοσοκομείο
ύστερα επισκέπτεται
το Κρατικό Μουσείο του Άμστερνταμ
και θαυμάζει τον Ρέμπραντ
«οι πίνακες μου δεν πουλάνε» συλλογίζεται

Όμως κάθεται και ζωγραφίζει
τις νύχτες ανάβοντας κεριά
στο καπέλο και το καβαλέτο του
χρησιμοποιώντας
το μπλε και το κίτρινο
το βιολετί και το πράσινο
το ροζ και το κόκκινο
αμπέλια και θερισμένα χωράφια
από καλαμπόκι ως τον ορίζοντα
το λαμπρό μπλε ουρανό
στο κίτρινο σπίτι,

ονειρεύεται τους ζωγράφους
στον επόμενο αιώνα
μακριά από καταγώγια και μπορντέλα,

αλλά είναι βέβαιο
οι πίνακες του έχουν βγει από όνειρο
για ένα μέλλον όπου θα υπάρχουν
πολλές μέρες απελπισίας
δίχως ίχνος έμπνευσης.

16. 8.2006
Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Η θλίψη του απογεύματος, 2007

Ο Καρυωτάκης στο Παρίσι και στο καφενείο «Ο Ουράνιος Κήπος»

(έργο του Ντίνου Παπασπύρου)

Πρώτη παραλλαγή

Μόνος
στο Hotel de la Sorbonne
γράφει στον αδερφό του:
«Χθες ήμουν στο Moulin Rouge».
Την άλλη μέρα στην Αθήνα
αποφασίζουν τα γνωστά : «Μετετέθητε
εις την Νομαρχίαν Πρεβέζης».

«Ξέρει πως είναι τίποτε όλα αυτά»
όταν κάθεται στο καφενείο
«Ο Ουράνιος Κήπος»
δυο βήματα απ' τη θάλασσα,
όπως τότε στο Παρίσι στον έρημο δρόμο βημάτιζε
με βέβαιη τη θλίψη στο ανεστραμμένο πρόσωπο
- μόλις δυο βήματα από το θάνατό του.

Δεύτερη παραλλαγή

Εν αγνοία τους
ο αγρότης Ταξιάρχης Νίτσας,
το οπλοπωλείο Αναγνωστοπούλου,
ο Νιόνιος Καλλίνικος με τον τελευταίο
καφέ και το χαρτί που του ζήτησε
συνέδραμον
(εν αγνοία τους)
να τραβήξει τη σκανδάλη.

Λεύκιος Ζαφειρίου
από τη συλλογή Η θλίψη του απογεύματος, 2007

Πόλεις με χιόνι

Κοιτάζεις διαρκώς το πρόσωπό της
περνούν εικόνες μιας άλλης εποχής ασπρόμαυρες
σε τρένα και σταθμούς
πόλεις με χιόνι με κρύο και καμινάδες στην ομίχλη
οι προβολείς καθώς πέφτουν στο πρόσωπό της
σ’ αφήνουν έκθετο στο φως
κι εσύ κοιτάς το χειμωνιάτικο παλτό
με το ‘να χέρι στην αριστερή τσέπη
τα μάτια τριγωνικές σχισμές και βαθυγάλανα
στους δρόμους γύρω ένας αγέρας
τής σηκώνει τα μαλλιά
τα σιάχνει με τ’ άλλο χέρι
καθώς φυσάει μέσ’ στη νύχτα
όπως τότε στο επαρχιακό ξενοδοχείο
με τα σπασμένα παράθυρα
ήταν χειμώνας πάλι κι ο τυφλός υπάλληλος
ρωτούσε τι ώρα είναι
την κοιτούσες χρόνια αδέξιος κι ερασιτέχνης του έρωτα
στα μάγουλα στα φρύδια στο λαιμό κι ύστερα έφευγες
στις μύτες των ποδιών

ό, τι μένει απ’ τη μορφή της
λύπη του έρωτα
μέσα στη νύχτα η ομορφιά της

Λεύκιος Ζαφειρίου
δημοσιεύτηκε στο περιοδικό η λέξη,
αφιέρωμα στην κυπριακή λογοτεχνία,
τεύχ. 203 – 204, ιανουάριος – ιούνιος, 2010

Επιστολή του ανθρακωρύχου Γουίλλιαμ Μιλλς στον Διονύσιο Σολωμό

Στον Χρήστο Παπουτσάκη

Έρχομαι από το μακρινό χωριό Blackwell
της κομητείας Derbyshire
ένα παιδί από τ’ ανθρακωρυχεία
της Αγγλίας.
Η δική σου Κέρκυρα
με τους στρατώνες στο φρούριο
και κυρίως τη θάλασσα
- αυτή τη θάλασσα
με τα νερά γλυκά και χαριτωμένα
σε νύχτα σπαρμένη μάγια -
δεν είναι η δική μου γη κι ακρογιαλιά.

Το αγνοούμενο σώμα μου
μόλις δεκαοκτώ χρονών
ταξιδεύει ακόμη για το Ιόνια Νησιά
από τον Ιανουάριο του 1847 -
μέλος του Τάγματος Εφεδρείας
του αγγλικού στρατού
ως τη συνάντησή μας
στον Μόλο της Μανδρακίνας

Απομεινάρι θαυμαστό ερμιάς και μεγαλείου

Λεύκιος Ζαφειρίου
δημοσιεύτηκε στο περιοδικό η λέξη,
αφιέρωμα στην κυπριακή λογοτεχνία,
τεύχ. 203 -204, ιανουάριος – ιούνιος 2010

Οι λέξεις

Ξερίζωσε από μέσα μου όλες τις λέξεις
δώσε τους μια όποια σημασία
κι ύστερα προσπάθησε να τις βάλεις πάλι
με μια δική σου τάξη μέσα μου.

Ωστόσο εγώ θα επιμένω να λέω
την ελευθερία ελευθερία
το φόνο φόνο
την ενοχή ενοχή
μ' ένα πείσμα τρελού που σκαλίζει
στον τοίχο τ' όνομά του
με τα νύχια.

Λεύκιος Ζαφειρίου
από την ανθολογία του Αντώνη Φωστιέρη
Η λέξη στη σύγχρονη ελληνική ποίηση
περ. Η λέξη, τεύχ. 200, Απρίλιος - Ιούνιος 2009