Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά συνάφεια για το ερώτημα Καρατζόγλου. Ταξινόμηση κατά ημερομηνία Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά συνάφεια για το ερώτημα Καρατζόγλου. Ταξινόμηση κατά ημερομηνία Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2014

Γιάννης Καρατζόγλου - Βιογραφικό, Εργογραφικό σημείωμα

Το επόμενο διάστημα θα είναι αφιερωμένο στον Γιάννη Καρατζόγλου, έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους στη Θεσσαλονίκη της τρίτης μεταπολεμικής ποιητικής γενιάς ή γενιάς του "70 ή γενιάς της αμφισβήτησης.

Ο Γιάννης Καρατζόγλου είναι ποιητής και κριτικός, μέλος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, ερευνητής και μελετητής με έργο που εστιάζεται στην ιστορία της Θεσσαλονίκης.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1946, πτυχίο Διοίκησης Επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, και μεταπτυχιακός τίτλος (Μ.Β.Α.) από το Brunel University της Μεγ. Βρετανίας, υποψήφιος Διδάκτωρ οικονομικής ιστορίας.

Επί 35 χρόνια διευθυντικό στέλεχος επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα, κυρίως σε βιομηχανίες αλλά και εταιρίες παροχής υπηρεσιών, ενώ από το 2004 μέχρι το 2008 ανώτατο στέλεχος σε Οργανισμό του Δημοσίου. Από το 2009, συνταξιούχος.

Ποιητικό έργο

Στην ποίηση εμφανίστηκε το 1970 με την ποιητική συλλογή «Ένα καλοκαίρι», που τυπώθηκε "ιδίοις αναλώμασι" στη Θεσσαλονίκη. Ακολούθησε μια ακόμη ιδιωτική έκδοση το 1975, η συλλογή «Δέλτα-ξι-θήτα». Το 1982 εξέδωσε το «Πρατήριο καυσίμων», από τις εκδόσεις «Μπαρμπουνάκη». Το 1987 ακολούθησε η συλλογή «Αποσβέσεις», από τις εκδόσεις Διαγωνίου. Η συλλογή αποτελούσε μια δεύτερη ματιά στη μέχρι τότε δουλειά του και περιείχε ποιήματα, που αποτελούσαν μια επιλογή από τις προηγούμενες συλλογές και από την ως τότε ανέκδοτη συλλογή «Κομματική Εποχή».

Το 2001 χρησιμοποίησε το διαδίκτυο (www.karatzoglou-poems.gr) για τη δημοσίευση της ποιητικής συλλογής «ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΑ» που το 2006 ενσωματώθηκε στη συλλογή «Αποτελέσματα Χρήσεως». Η συλλογή «ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ» εκδόθηκε το 2006 από τις εκδόσεις  «Ίκαρος» και περιείχε ποιήματα από τις συλλογές «Διαβατήριος Έρωτας», «Καταθέσεις Προθεσμίας» και «Αποτελέσματα Χρήσεως». Η συλλογή βρίσκονταν στη «στενή λίστα» των λογοτεχνικών βραβείων 2007 του περιοδικού «Διαβάζω».

Η επόμενη συλλογή, με τίτλο «ΠΗΓΑΙΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ» εκδόθηκε επίσης από τις εκδόσεις  «Ίκαρος» το 2009 και αποτελούσε μια ανθολόγηση από όλες τις προηγούμενες συλλογές, μαζί με νέα ποιήματα.

Έργο λογοτεχνικής κριτικής

Σχέδιο Μελέτης «Η λογοτεχνία της Θεσσαλονίκης» 1978, ανάτυπο από το περιοδικό "ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ" της Λευκωσίας. «Ιστορική μνήμη στην ποίηση της Θεσσαλονίκης κατά τον 20ο αιώνα» ομιλία  στο Συνέδριο του Δήμου Θεσσαλονίκης, αφιερωμένο στον ποιητή Γ. Βαφόπουλο (Δεκέμβριος 2001), δημοσιεύτηκε στον τόμο «Η ποίηση της Θεσσαλονίκης στον 20ο αιώνα» και σε ανάτυπο, που κυκλοφόρησε το 2003

Συνεργάτης των περιοδικών «Αντί», «Διαβάζω», «Νέα Εποχή» (Λευκωσίας), «Πολίτης» «Εντευκτήριο» «Νέα Εστία» και στο περιοδικό «Ποίηση» εκδ. ΝΕΦΕΛΗ με δημοσιεύσεις άρθρων λογοτεχνικής κριτικής, πολιτικής και κοινωνικής ή πολιτιστικής παρέμβασης , ονομαστικά ή με το ψευδώνυμο Γιάννης Μακεδονίτης.

Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2014

Η άγνωστη ψήφος


Είσαι κι εσύ μέσα σ’ εκείνη τη φωτογραφία.
Φοράς ρεπούμπλικα καφέ κοστούμι άσπρη καμπαρντίνα
χαμογελάς τη λευτεριά σίγουρος στη δύναμή σας
κοιτάς προοπτικά τις έγχρωμες μέρες που έρχονταν
τις παρελάσεις κάθε χρόνο τις λαμπαδηφορίες της νίκης
τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια.

Μετά βέβαια ήρθανε μέρες πονηρές
πρώτα είπες: μας μάζεψε εκβιαστικά το Γραφείο Συνοικίας
έπειτα έκαψες προσεχτικά ένοχες αλληλογραφίες
προκλητικά στην τσέπη εφημερίδες μετριοπαθείς κυκλοφορούσες
φειδωλός στις καλημέρες κοντά τα λόγια με την πελατεία
με την παρέα τ’ απολύτως απαραίτητα.

Πέρασαν χρόνια, υποτίθεται ξεχάστηκαν εκείνα
κέρδισες τίμια τριάρι κεντρικό εξηλεκτρισμό στο σπίτι
σκρίνιο τηλεόραση Opel Cadet  χοληστερίνη
ο γιος πτυχίο νομικής – βολεύτηκε κι αυτός
κι εσύ στο παλιό άλμπουμ ξεθάβεις κάθε τόσο ευλαβικά
μνήμη τής νιότης μνήμη τής δύναμης, του αγώνα:
σμπαράλια, λες, τα κάναμε, σμπαράλια…

(Του κάκου ψάχναν ποια την ενορία σου σπίλωνε ψήφος
από τότε ως τώρα, η ίδια πάντα, μόνη, κατακόκκινη.)

Γιάννης Καρατζόγλου
από τη συγκεντρωτική έκδοση Αποσβέσεις, 1987 

Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2014

Το κύκνειο δώρο


Μεσόκοπος μετράει άστρα στη βεράντα ακούει τυραννικά
ώρες που περπατάν βαριεστημένα φεύγοντας αθόρυβα
καταναλώνει τιμολόγια  υπερκαταστημάτων πολυσέλιδες εφημερίδες,
βλέποντας με τα κιάλια αφίσες γυμνών πτωμάτων διαφημίσεις μοναξιάς.

Ταμπέλες φωτεινές αναβοσβήνουν ήχοι τσαλακωμένες λαμαρίνες
νυχτερινές μοτοσυκλέτες διαπερνούν την ευλογία του σκότους
διαλύοντας την πλήξη του οινοπνεύματος με την εξάτμισή τους.

Εκείνος, μόνος του, εκλιπαρεί για έναν έρωτα, μια τελευταία ευκαιρία.
Γνωρίζει, φυσικά, πόσο ευνοήθηκε στο παρελθόν, τι δώρα πήρε,
κι αν σήμερα πια δεν δικαιούται κύκνεια δώρα, ζητά μιαν εξαίρεση.
Δεν κάνει πια παζάρια, δεν εξετάζει χρώμα, δέρμα και αφή,
δεν συζητά ηλικία, χρώμα δακρύων, επάγγελμα, θρησκεία.

Δεν απαιτεί πια, δεν αξιώνει, δεν έχει πλέον υπεροψία.
Σχεδόν ζητιάνος. Τι σχεδόν; Εκλιπαρεί έναν τελευταίο έρωτα, ζητιάνος,
επαίτης, για ένα κύκνειο θείο δώρο πριν φύγει σαν το σκυλί.

Γιάννης Καρατζόγλου
από τη συλλογή Αποτελέσματα χρήσεως, 2006 

Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2014

Πρόσκληση σε δείπνο


Ήταν όμορφο το βράδυ στο σαλόνι, σας, ανήμερα Χριστούγεννα,
εννιά ειδών τυριά ωραία κουβέντα καναδέζικο ουίσκι
πέπσι κόλα δυο δικηγόροι ένας γιατρός η αδερφή σας γλυκυτάτη
φώτιζαν βιεννέζικα κεράκια, καλοριφέρ στην πιο ειδική του θαλπωρή,
μέχρι και δίσκοι απ' το εξωτερικό, εδώ απαγορευμένοι.

Δεν θυμάμαι ποιος άρχισε με το συντακτικό τού κυβερνήτη
για το νομοσχέδιο δείνα, για τον τάδε υφυπουργό
πώς εξελίχτηκε η συζήτηση για στέρηση ελευθερίας
πώς πήγε στους πολιτικούς κρατούμενους στις φυλακές το δι-ξι-θήτα...

Μα όταν ανοίξαμε το δεύτερο μπουκάλι, τι θέλαμε τις δικαιολογίες;
(Εσείς με τις ασφάλειες ζωής ο άλλος μια βιοτεχνία στα σκαριά
ο Πάνος δύο παιδιά, δυο αγγελούδια, εγώ πρωτίστως το πτυχίο
κι άλλοι άλλα: μητέρες καρδιακές πατεράδες με ζάχαρο τρία δέκα...)

Πώς χάλασε έτσι το γιορτινό σαν ξάφνου αναλογιστήκαμε όλοι
τι επιτέλους θα 'χουμε να δείξουμε τι διαβατήριο τι βίζες... 

Γιάννης Καρατζόγλου
από τη συλλογή Δ.Ξ.Θ., 1975 

Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου 2017

Μετά την καταστροφή




Μετά την Καταστροφή η οικογένεια σκόρπισε. Ένα ολόκληρο κλαδί της πήγε Αμερική μεριά. Εκεί και πάλι έσπασε. Άλλοι για Σικάγο, άλλοι Ντιτρόιτ και μερικοί στη Φιλαδέλφεια. Κανείς τους δεν επέστρεψε ποτέ στην άγνωστη πατρίδα Ελλάδα, ελάχιστοι πήραν το υπερωκεάνιον και ήρθανε λίγες φορές σαν περιηγητές, μετά τον Πόλεμο. Έφερναν στους εδώ συγγενείς τους κάλτσες νάιλον, μαγιό πολύχρωμα με Χαβανέζες, πλαστικά πορτοφόλια και στους άνδρες ρολόγια με μπαταρία. Βγαίνανε φωτογραφίες με τους εντόπιους συγγενείς και φίλους κι έπαιρναν τα φιλμ μαζί τους να τα εμφανίσουν στην Αμερική για σιγουριά. Επέστρεφαν πίσω μετανοιωμένοι που πήγαν στην Ελλάδα, εδώ τους έλειπαν τα πάντα: το πλαστικό χρήμα, το κέτσαπ, το σκατς, οι λιμουζίνες τους, το αις κρημ σόδα και πολλά άλλα. Μετά από καιρό ταχυδρομούσαν τις φωτογραφίες με αφιέρωση. Ούτε στην Αμερική βλεπόντουσαν ποτέ, Σικάγο-Ντιτρόιτ ήταν, λέει, μεγάλη απόσταση.

Τώρα ο θείος Ραφαήλ, ο δικηγόρος, η θεία Θέκλα, ο θείος Ιορδάνης είναι βεβαίως φευγάτοι από χρόνια. Τα παιδιά τους, ούτε τα γνωρίσαμε, παρά μόνον σε χρωματιστές φωτογραφίες βγαλμένες στον Νιαγάρα ή σε πλούσια εξοχικά. Κι αυτά όμως τώρα –αν ζούνε- θα είναι εις τας δυσμάς. Τα παιδιά των παιδιών τους, γνήσιοι Αμερικάνοι πια, ούτε που θα γνωρίζουν κατά πού πέφτει η Σμύρνη, τι σημαίνουν οι λέξεις Μαγνησία, Αξάρι, Κιρκαγάτς, τι παίχτηκε στο Αφιόν Καραχισάρ… Κοντεύει αιώνας πλέον. Όσοι παρέμειναν Ελλάδα αποδήμησαν και αυτοί και οι διηγήσεις τους. Ακόμα κι εγώ, κουράστηκα να βλέπω τις νύχτες τον Κιορ Μπεχλιβάν να μπαίνει στο χωριό με τη μεγάλη του χατζάρα, φεύγω σιγά-σιγά κι εγώ, η εθνοκάθαρση του αιώνα επέτυχε απολύτως…

                 Γιάννης Καρατζόγλου
                 από τη συλλογή Εγγραφές κλεισίματος, 2017  

Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 2014

Ο θάνατος του παππού


M’ εγκαταλείψατε όλοι, κραύγαζε ο γέρων μες στη νύχτα

ούτε έρχεστε να με δείτε ούτε με παίρνετε τηλέφωνο
δεν πλησιάζετε το θάνατο, θαρρείτε πώς είναι μεταδοτικός
πως, επειδή αυτός με τριγυρίζει, μ΄ ακουμπάει και με κλώθει
θα μολυνθείτε και εσείς με το υπέρτατο άρωμά του.

Δεν σας ζητάω φάρμακα κλύσματα κι εξετάσεις
από την τσέπη μου πληρώνω τους γιατρούς και τα νοσοκομεία.
Λίγη παρέα θέλω, λίγη ζεστασιά, ιδίως τα βράδια.
Δεν υποφέρεται η  μοναξιά του τέλους, δεν  μολογιέται…

Έτσι εγκαταλείψανε τον γέροντα παππού τους να φύγει μόνος στο ταξίδι
κόρες αγόρια εγγονές νύφες γαμπροί ξαδέρφες και ξαδέρφια.

Και τούτα βλέποντας η μόνη του γυναίκα
που ‘χε φύγει καιρό στον ουρανό
του ’δωσε χέρι και τον τράβηξε ψηλά, κοντά της…

 
Γιάννης Καρατζόγλου
από τη συγκεντρωτική έκδοση
Πηγαίος κώδικας, ποιήματα 1964-2009, 2009 

Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου 2017

Έρωτας μουσαφίρης



Μουσαφιραίοι ερχόμαστε παιδί μου,
μουσαφιραίοι φεύγουμε από τον ντουνιά
έλεγε η μάνα για τη ζωή κι εγώ δεν καταλάβαινα.

Ερχόμαστε και φεύγουμε για έναν λόγο
μου εκμυστηρεύονταν  όταν μεγάλωσα,
για το ένα και μοναδικό τρατάρισμα της ζωής,
τον μέγα έρωτα, τον εξοντωτικό,
τον ανάριθμο, τον μέγα αμαρτωλό. 
εκείνον που, θρύψαλα απ΄ τον πόθο προσκυνάμε
τον χουβαρντά, τον ασίκη, το αλάνι,

αλλά κι αυτός, δεν είναι παρά ένας ακόμα μουσαφίρης.


Γιάννης Καρατζόγλου
από τη συλλογή Εγγραφές κλεισίματος, 2017
  

Το προσδόκιμον

                                                 Είμαι Βουδιστής επειδή πιστεύω στις αδυναμίες μου.
                                                 Χριστιανός, επειδή ομολογώ τις αδυναμίες μου.
                                                  Εβραίος, επειδή κοροϊδεύω τις αδυναμίες μου.
                                                  Μουσουλμάνος επειδή πολεμώ τις αδυναμίες μου.
                                                                      Ατίκ Ραχίμι (Αφγανός συγγραφέας)
                                                                                                     



Ξέρω, το λογικό είναι να φύγω εγώ πρώτος.
Κάτι το της ζωής προσδόκιμον, κάτι η στατιστική,
οικογενειακά ιστορικά, οι σπατάλες της νεότητας, οι υπερβολές,
εκεί οδηγούν με ακρίβεια , εκεί θα καταλήξουν.
Όμως σε όνειρο, ευτυχώς μεσημεριάτικο, είδα πως εσύ έφυγες
κι εγώ είχα κατακλυστεί στο κλάμα και με δάκρυα ωκεανό
σε ξεπροβοδούσα.

Ξύπνησα κάθιδρος , κατάλαβα τι είχε γίνει, κι άρχισα να παρακαλάω
τον Βούδα στην αρχή, τον Γιαχβέ, ύστερα τον Χριστό,
κατόπιν τον Μωάμεθ, τον Δία τον νεφεληγερέτη, τις μάνες τους
και τις γυναίκες τους, κι ύστερα κάτι Αγίους της πατρίδας μου,
οσίους, μάρτυρες και νεομάρτυρες, ντερβίσηδες και σεβαστούς ραβίνους, 
εγώ να φύγω πρώτος, όταν έρθει η ώρα, στιγμή μη μείνω με την απουσία σου
μετέωρος μη μείνω με την ανάσα σου να αιωρείται γύρω μου, τη ματιά σου
να με χαρακώνει όταν κάνω ζαβολιές, τη μνήμη σου που θυμάται
τα πάντα όταν σου λέω ιστορίες παλιές, μη μείνω τέλεια, απέραντα,
απόλυτα,
έρημος.





Γιάννης Καρατζόγλου
από τη συλλογή Εγγραφές κλεισίματος, 2017