Η σκόνη

(photo by bryyyy)

Τώρα που οι μέρες έληξαν
γραμμάτιο χωρίς αντίκρισμα
Ένα σπίτι γεμάτο ανοιχτά βιβλία
ονειρεύεται το χάδι των ματιών σου
Η σκόνη τα αναλώνει
δεν περίμενε το γύρισμα του χρόνου
Πάντα η σκόνη μας προλαβαίνει
προλέγει το μέλλον
αυτό που δε θέλουμε να δούμε
ούτε να φανταστούμε
πως για μας υφαίνει το λευκό της πέπλο
για να μας κλείσει μέσα
όπως το κουκούλι με το μετάξι
Τα αγαπημένα σου βιβλία
παραδόθηκαν στη σκόνη
τη στρίγκλα που θριαμβεύει
με το κορμί σου τρόπαιο

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Η αποκαθήλωση της σκιάς, 2012

Στο δάσος

(painting by Frida Kahlo)

Βρέχει δυνατά
Το πουκάμισο κολλάει στο σώμα σου
Διακρίνω τα μπράτσα σου
Η βροχή στάζει από τα μαλλιά σου
στο πρόσωπό μου
Τρέχουμε σε περνάω γελάς
και με αρπάζεις
Χανόμαστε στη μικρή καλύβα
στο δάσος
Οι κεραυνοί πέφτουν μα δε μας νοιάζει
Τόσο ανέμελοι τόσοι άφοβοι
χαμένοι στο διάστημα
στις ευωδιές και στα χρώματα
Δυο ασήμαντες σταγόνες 
μέσα στο μπουρίνι
Δυο αστραπές που έλαμψαν για λίγο
κι έσβησαν το χρόνο

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Η αποκαθήλωση της σκιάς, 2012

Αφύλακτη διάβαση

(photo by limbonic78)

Μια άλλη μέρα περνάει
μαζί μου σιωπηλή
φορτωμένη ομίχλη
λάσπη βροχή κι αδιέξοδο
Κανένα φανάρι δε φέγγει
κανένα καμπανάκι
δε χτυπά
Βαδίζω σε έρημες ράγες
χαμένη σε σκέψεις
αναμνήσεις, λάθη
Αφύλακτη η διάβαση
δε με προστατεύει
από σύγκρουση
μετωπική
Δεν προλαβαίνω
να ψιθυρίσω
θα προσέχω τον εαυτό μου
Είναι αργά
Το τρένο έχει περάσει ήδη
και χάθηκα στο θα

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Η αποκαθήλωση της σκιάς, 2012

Καταγωγή

(photo by Frootloops2)

Γεννήθηκα μέσα σ' ένα σκοτεινό
τριαντάφυλλο
Απέξω ακούγονταν εκρήξεις
από τ' άλλα λουλούδια που άνοιγαν
Δεξιά ήταν ο σιωπηλός κήπος
κι αριστερά η γνώση κι η λαχτάρα
Στο βάθος αχνοέφεγγε η θάλασσα
κι η πόλη ξάπλωνε ειδυλλιακή
Ο τυφλός παππούς μου
μετρούσε τις ώρες
πίσω από τα σίδερα
Κι ο άλλος χόρευε
ο παππούς ο λυράρης
Έμαθα να είμαι νωχελική
κουβαλώντας την ανατολή
αλλά και εργατική
κουνώντας το μαντίλι
στον πατέρα
Με πιο πολύ κι απ' το τριαντάφυλλο
κι απ' της γιαγιάς τα χέρια τα σκληρά
έμεινε η μυρωδιά της φορμόλης
στην ψυχή μου

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Η αποκαθήλωση της σκιάς, 2012

Στην άλλη άκρη

(photo by zawtower, Flickr)

Το τρένο ξεφεύγει ονειρικά
στις παγωμένες αναμνήσεις
Αυτή είναι η ζωή μας
γρήγορα μεταβαίνει στην άλλη άκρη
της μοναξιάς.
Πότε ήταν που κατέβαινες
σκιέρ σε απότομες πλαγιές
αμφισβητώντας χωρίς φόβο
με πάθος
Ακέραιος κι αλώβητος
με λέξεις μισοφέγγαρα
φώτιζες την πορεία σου
Σαν έβγαινε το φως
ένα βρέφος γινόσουν
με έκπληκτα μάτια
Στα σκοτάδια των πάγων
κρατώντας φωτοβολίδες
ζωγράφιζες τριαντάφυλλα
για τους αδικημένους
Στη σκιά του εαυτού σου
έζησες
Σκιά του εαυτού σου

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Η αποκαθήλωση της σκιάς, 2012

Αβλαβής διέλευση*

* αναφορά σε στίχο της Emily Dickinson

Με το τελευταίο αυτό ποίημα της πρόσφατης συλλογής της, ολοκληρώνεται η ανθολόγηση της ποίησης της Μαρίας Καρδάτου. Όπως φάνηκε και από τα σχόλιά τους, πιστεύω ότι οι αναγνώστες του ιστολογίου χάρηκαν τα ποιήματά της και εκτίμησαν τη λιτότητά της και την ευγενική, χαμηλών τόνων ερωτική φωνή της.


Να περνάς ανάμεσα
από τη Σκύλα και τη Χάρυβδη
με το αδιόρατο χαμόγελο
μίας ήττας
που τη μετέτρεψες σε νίκη
Με τους όρους των άλλων
Στο ζυγό να σκύβεις
σε υποταγή
στα πρέπει παραδομένος
Ο πόνος ακραιφνής
Τίποτα το ξεχωριστό
Κι εσύ μέσα στη μάζα
Ας νόμιζες πως έπλεες μοναχός
πρίγκιπας και σοφός
γκουρού μες στη γαλήνη
της απεραντοσύνης
Ελεύθερος θα είσαι πια
μόνο στα όνειρά σου
Θα σε αφήνουν να γλιστράς
ήσυχος και αβλαβής
στα διεθνή τα ύδατα
Μες στα σεντόνια τα σατέν
κάτω από την πέτρινη στέγη
του σπιτιού σου

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Αβλαβής διέλευση, 2008

Το ταξίδι

Τότε ήταν που είδα
τις μελλοντικές σου σκέψεις
να φεύγουν δαχτυλίδια καπνού
Ένα καράβι έμπαινε
στο λιμάνι δίπλα μας
κι αν απλώναμε το χέρι
θα το αγγίζαμε
Όπως αγγίζει κανείς στο χάρτη
ένα ταξίδι
που ματαιώθηκε

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Αβλαβής διέλευση, 2008

Σελήνη στο τελευταίο τέταρτο

Έπεφτε μία βροχή αθόρυβη
σα κομφετί γκρίζο
πάνω στους λόφους των σκουπιδιών
στις γειτονιές και στα δρομάκια
Απομακρυνόμασταν
χάρτινα ανθρωπάκια
και το νερό μάς έπαιρνε μακριά
Καμιά φωτιά δε ζέσταινε
κει γύρω
κι οι άστεγοι στα πάρκα
κοίταζαν βλοσυρά
Έγινες σημάδι στο τέλος του δρόμου
Ένας βιαστικός χαιρετισμός
Ένας άγνωστος στην άκρη του κόσμου
μίας χάρτινης υδρογείου
Μία σελήνη στο τελευταίο τέταρτο

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Αβλαβής διέλευση, 2008

Ούτε δροσιά

Τίποτα δεν είναι τόσο απατηλό
τόσο ελκυστικό
όσο η αγκαλιά της θάλασσας
και η δική σου
Φύκια κυκλώνουν το πρόσωπο
κι αλμύρα το κορμί μου
και το τραγούδι των ανέμων
καλπάζει σε ακτές φευγαλέες
σε κάθε μας συνάντηση
που είναι ονειρική
ούτε δροσιά δεν γεύτηκα
ούτε το χάδι των ματιών σου
Μόνο η περιρρέουσα λύπη μένει
χέρια που με πνίγουν το βράδυ
Μια μέρα όλα θα ειπωθούν
κατά πώς πρέπει
και σαν τα χιόνια λιώσουν
θ’ ανοίξουν οι δρόμοι
για αγκαλιές
περιχαρείς που επιζήσαμε
μετά από τόσους θανάτους
δικούς μας

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Ούτε δροσιά, 2002

Ατίθαση

Φιλούσες τα πέλματά μου
κι ένιωθα φίνα
γυναίκα της ανατολής
Μου λείπουν όμως τα δαχτυλίδια
όπως μου λείπει και η υποταγή

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Ούτε δροσιά, 2002

Μια ζωή

Ποίηση είναι
η καθημερινή μας αυτοκτονία
που διαρκώς αναβάλλεται
Είναι η ομίχλη
που κατεβαίνει από το Χορτιάτη
και κρύβει το ραντάρ
Είναι η φωνή σου η μακρινή
που ρωτάω τι κάνεις
και μου απαντάς
σ' αγαπάω μια ζωή

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Ούτε δροσιά, 2002

Ως πνοή αύρας λεπτής

Καθόμουν κάτω από τ’ ασάλευτα
κλαδιά των πεύκων
ένα κουταβάκι
το παιχνίδι του παιδιού
και το παιδί όλος ο κόσμος
Ήξερα πως εκεί ήταν
η άκρη του κόσμου
Μια τυφλή γριά μιλούσε δυνατά
Μετάνιωνε που δεν είχε φύγει κάποτε
Τότε που η φωνή του την καλούσε
τόσο ερωτική τόσο παρακλητική
τόσο παράφορα κτητική
Δεν ήταν κανείς άλλος
παρά μια γριά μόνη
Και οι φιλίες της
κι οι ερωτικές της σχέσεις
ως πνοή αύρας λεπτής

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Ούτε δροσιά, 2002

Περί φιλίας

Όταν τέλειωσαν όλα
δεν είχε τη λεβεντιά
να καταλάβει πως
έρωτας ήταν και πάει
αλλά άρχισε τις διδαχές
περί φιλίας
Καθώς τον έβλεπα
μου ήρθε στο μυαλό
γαρδένια σε κρεοπωλείο
κι ακόμα
τριανταφυλλιά σε βαρέλι
δίπλα σε βενζίνες

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Αερολέσχη, 1997

Παλιό αρχοντικό

Θα έρθει βροχή
πάνω στη λεηλατημένη
ομορφιά σου
παλιό αρχοντικό
χορταριασμένες πόρτες
Το κύμα αλύπητα
θα χτυπάει
τα παράθυρα
που κάποτε εμείς ...
Στους τοίχους
γραμμένο τ' όνομά σου
μια σιωπηλή κραυγή

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Αερολέσχη, 1997

Ποιητές

( στη σύνθεση απεικονίζεται ο ποιητής Pablo Neruda)

Πάνω απ' το σβησμένο κάρβουνο
μια αχτίδα ήλιου
Πάνω από τα μάτια σου
μια θλίψη
Πάνω από το πέλαγο
φτερουγίζουν
τα πιο αδύναμα πλάσματα
Κάποιοι πανίσχυροι
καθηλωμένοι στο χώμα
κι άλλοι σε ορυχεία βαθιά
ψάχνουν μια λέξη

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Αερολέσχη, 1997

Ο βροχοποιός

Τις νύχτες ακούγεται το ρόπτρο,
μετά ένας αέρας και η βροχή
που ποτέ δεν γεμίζει
τα μεγάλα πιθάρια.
Τις νύχτες το ίδιο όνειρο
και τη μέρα σταγόνα νερό.
Έτσι κύλησαν τα χρόνια.
Κάθε νύχτα εκείνος
ο μάγος βροχοποιός
να χτυπάει το ρόπτρο,
και τη μέρα σταγόνα νερό.
Το σώμα της να καίγεται.

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Το αγκίστρι, 1994

Μαρία Καρδάτου

Αρχίζει σήμερα ένα αφιέρωμα στην ποίησή της, στο οποίο θα ενσωματωθούν τα τρία ποιήματά της που έχουν ήδη δημοσιευτεί. Η Μαρία Καρδάτου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1946. Σπούδασε αγγλική φιλολογία στο Α.Π.Θ. και εργάστηκε ως καθηγήτρια της αγγλικής. Έκανε παράλληλες σπουδές στην ιταλική και τη ρωσική γλώσσα.

Έχουν εκδοθεί οι συλλογές της Ερωτικός ένοικος, 1987, Το αγκίστρι, 1994, Αερολέσχη, 1997, Ούτε δροσιά, 2002 και Αβλαβής διέλευση, 2008, καθώς και το παιδικό βιβλίο Το πικρό λουλούδι του καπνού, 1992. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά και έχουν κυκλοφορήσει σε αυτοτελή βιβλία. Έχουν επίσης μεταφραστεί στα γαλλικά και τα γερμανικά.

Μοντέρνα Πυθία

Γυναίκα του καιρού μας
μοντέρνα Πυθία
Μασώντας τσίχλες
και πικροδάφνες
κοντά στο τζάκι,
μισοπνιγμένη
στους καπνούς
της επαρχιακής πλήξης
Καταβροχθίζοντας σνίτσελ
κι ομίχλη από άγραφους στίχους
Γυναίκα που υποτάχτηκες
στων παιδιών σου την ανάσταση
Ζυμώνοντας αέρα, ήλιο, μέλι
και δάκρυα
Πόσο πίσω έμεινες
ατενίζοντας την τράτα
να χάνεται αθόρυβα
παγιδεύοντας ασημένια ψάρια
και όνειρα χρυσαφιά
σα σύννεφα γαντζωμένα
σε μοναχικό κατάρτι.

Μαρία Καρδάτου
από τη συλλογή Ερωτικός ένοικος, 1987